Odpowiedzialność zamiast zawłaszczania: Program naprawy ładu korporacyjnego w spółkach Skarbu Państwa
Spółki Skarbu Państwa (SSP) stanowią fundament polskiej gospodarki, zarządzając majątkiem o wartości setek miliardów złotych. Kolejne ekipy polityczne, mimo składanych obietnic, nie mogą się oprzeć tym miliardom i traktują spółki państwowe jak „łup wojenny” i narzędzie budowania partyjnych wpływów.
Jako Kocham Polska prezentujemy konkretny i niezwykle prosty plan uzdrowienia tego sektora. Chcemy wprowadzić systemowe mechanizmy, które trwale uniemożliwią nepotyzm i przywrócą merytokrację.
Bilans niespełnionych obietnic
Pod hasłem „Dobrej Zmiany” Prawo i Sprawiedliwość dokonało bezprecedensowego w ataku na niezależność gospodarczą państwa. W ciągu zaledwie kilku miesięcy od przejęcia władzy wymieniono 90% prezesów kluczowych spółek. Spółki stały się narzędziem finansowania zwrotnego – tylko w ciągu jednego roku 90 menedżerów powiązanych z obozem władzy przelało na konta partii blisko 2,5 miliona złotych. W ostatniej kampanii wyborczej obecna koalicja rządząca deklarowała radykalne odpolitycznienie spółek. Punkt 68 programu „100 konkretów” zapowiadał zwolnienie wszystkich członków rad nadzorczych i zarządów oraz przeprowadzenie nowego nabór w transparentnych konkursach. Pierwszą cześć wykonano prawie w 100% – zwolnienia zostały przeprowadzone, o drugiej zapomniano. Zamiast tego spółki obsadzono „swoimi”.
Szymon Hołownia zapowiadał definitywny koniec ery „tłustych kotów”. Rzeczywistość pokazuje jednak trwałość starych mechanizmów:
Nasze propozycje
Prezentujemy cztery proste filary zmian, które trwale otworzą procesy rekrutacyjne na ekspertów z rynku i wprowadzą realną kontrolę społeczną.
Filar I: Przełamanie asymetrii informacyjnej w naborach
Obecnie ogłoszenia o konkursach do władz SSP są często ukrywane w Biuletynach Informacji Publicznej (BIP), a terminy na składanie aplikacji (nierzadko 7-dniowe) faworyzują osoby uprzednio poinformowane .
Filar II: Mandat Obywatelski – Niezależny nadzór w każdej Radzie
Aby rozbić monopol partyjny w nadzorze, wprowadzimy do każdej Rady Nadzorczej SSP mechanizm niezależnego członka obywatelskiego.
Filar III: Radykalna jawność procesu rekrutacyjnego
Kandydaci na najwyższe stanowiska w państwie muszą akceptować wyższe standardy przejrzystości. Publiczne pieniądze wymagają publicznej kontroli.
Filar IV: Systemowe bariery antykorupcyjne
Reformy personalne muszą zostać wsparte przez mechanizmy odcinające spółki od finansowania partii.
Problem tkwi w fundamentalnej różnicy między sektorem prywatnym a państwowym. W prywatnej spółce rekrutacja służy maksymalizacji zasięgu, by pozyskać najlepszego menedżera, który zwiększy zysk właściciela . W spółkach Skarbu Państwa proces ten jest często odwrócony – dąży się do minimalizacji zasięgu informacji, by ułatwić wybór lojalnego politycznie kandydata.
